Anayasa Mahkemesinin önünde 30’dan fazla vicdani ret başvurusu yıllardır bekliyor. Bunlardan 3’ü bana ait, yaklaşık 8 yıldır karar verilmedi… İsrail’de, ABD’de, Rusya’da insanlar savaş makinesinin dişlisi olmayı reddedebiliyorsa burada neden olmasın?
Federal Aile ve Sivil Toplum Görevleri Dairesi’nden (BAFzA) bir sözcü, DW’ye yaptığı açıklamada, geçen yıl 3 bin 879 vicdani ret başvurusuyla yeni bir rekor kırıldığını bildirdi. Bu eğilim 2026’nın yılın ilk iki ayında da devam etti: Şubat sonuna kadar yaklaşık 2 bin vicdani ret başvurusu yapıldı.
Askerlerin haklarını savunan Vicdan ve Savaş Merkezi (Center on Conscience and War) verilerine göre, geçmiş yıllarda yıllık ortalama 50 ila 80 asker tarafından başvurulan vicdani ret yardım hattına 2026 Mart ayı itibarıyla yalnızca üç haftada 500’den fazla başvuru yapıldı.
Vicdani Ret İzleme zorunlu askerlik yükümlülüğü altındaki kişilerin mevcut durumlarını, karşı karşıya kaldıkları insan hakları ihlallerini ve haklarında yürütülen idari ve yargısal süreçleri düzenli olarak izleyip raporluyor. Aynı zamanda vicdani ret hakkına ilişkin ulusal ve uluslararası gelişmeleri takip ederek bu alandaki savunuculuğun güçlendirilmesini hedefliyor.
Herhangi bir “disiplin” gerekçesiyle ve özellikle de açıkça cezalandırıcı ve ayrımcı bir alternatif sivil hizmetin sürdürülememesi nedeniyle vicdani retçi statüsünün iptal edilmesi, Yunanistan’ın onayladığı uluslararası anlaşmaların (örneğin ICCPR, AİHM) ihlali anlamına gelir.
Karar metninde Türkiye’de insan hakları ihlalleri ve muhaliflere yönelik baskılar ayrıntılı biçimde aktarılırken, Yaylalı’nın geçmişte hapis ve işkence gördüğü de kabul edildi. Buna rağmen başvuru reddedildi.
Askerliği reddettiğim için birkaç ay askeri hapishaneye gönderileceğim. Hapsedilmek, işlenen korkunç suçlara direnmek adına ödenmesi gereken küçük bir bedel. Özellikle de Filistinli mahkumlara yapılanlarla karşılaştırıldığında.
Barış için Toplumsal Çalışmalar Derneği ordusuz, silahsız ve şiddetsiz bir dünya vizyonuyla hareket eden antimilitarist ve barışı toplumsal bir süreç olarak gören ve barış alanında çalışmalar yürüten bir dernek.
1979’da Brüksel’de kurulan Avrupa Vicdani Ret Bürosu (EBCO), savaşa ve askeri faaliyetlere vicdani ret hakkını temel bir insan hakkı olarak savunmaktadır.
Vicdani Ret İzleme Koordinatörü Merve Arkun, vicdani retçilerin hukuki durumu ve hak ihlallerine ilişkin 9. Köy’e konuştu.
