Reddetmek dünyayı kurtarabilir – Serdar M. Değirmencioğlu
Vicdani retçiler bugün neler söylüyorlar daha iyi anlayabilmek adına, Uluslararası Savaş Karşıtları (WRI) bileşenlerinin 4 Mayıs 2026 tarihli açıklamasında söylenenlere kulak verelim.
Vicdani retçiler bugün neler söylüyorlar daha iyi anlayabilmek adına, Uluslararası Savaş Karşıtları (WRI) bileşenlerinin 4 Mayıs 2026 tarihli açıklamasında söylenenlere kulak verelim.
Vicdani retçiler ilkeleri doğrultusunda sadece devletin talep ettiği itaatkârlığı göstermiyor değiller. Bir de bu “uyumsuzluğu” devletlerin hem maddi ve somut, hem de manevi ve soyut anlamda kullandığı askerlik gibi bir görevi reddederek yapıyorlar. O yüzden baskıyı daha yoğun, tüm hayatlarına yayılan biçimde yaşıyorlar.
Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası insan hakları sözleşmelerine uyum sağlaması ve vicdani retçilerin yaşadığı hak ihlallerine son verilmesi acil bir gerekliliktir.
EBCO her yıl, ulusal hükümetlerden, insan hakları kurumlarından, STK’lardan ve dayanışma ağlarından gelen katkılarla, Avrupa’da Askerlik Hizmetine Vicdani Ret Hakkında Yıllık Raporunu yayınlamaktadır . Rapor , Avrupa Parlamentosu’na, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’ne ve İnsan Hakları Komiseri’ne ve ilgili devlet yetkililerine sunulmakta olup , her seferinde bir dizi hedefli tavsiye ile birlikte sunulmaktadır.
Mahmut Elkuş’un dosyası, Türkiye’de vicdani retçilerin karşı karşıya kaldığı “sivil ölüm” halini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Federal Aile ve Sivil Toplum Görevleri Dairesi (BAFzA) verilerine göre Almanya, 2026 yılının ilk 3 ayında 2 bin 656 vicdani ret başvurusu kaydetti. Neue Osnabrücker Zeitung tarafından raporlanan bu rakam, 2025 yılının tamamında kaydedilen toplam başvurunun üçte ikisinden fazlasına tekabül ediyor.
Kendisini askeri hizmete uygun görmeyen bireyler, bu hizmet yerine kamu hizmetine yönelme veya hiç gitmeme vicdani ret hakkı olmalıdır.
Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, Türkiye’de zorunlu askerlik ve vicdani ret hakkına ilişkin endişelerini TBMM Başkanlığı’na yazılı soru önergesiyle taşıdı. “Bir yanda bedelli askerlik uygulaması parası olan için esnetiliyor, diğer yanda vicdani retçiye herhangi bir statü tanınmıyor. Bu düzenleme, hukuk devleti ve insan hakları açısından ağır bir çelişki yaratıyor”
Anayasa Mahkemesinin önünde 30’dan fazla vicdani ret başvurusu yıllardır bekliyor. Bunlardan 3’ü bana ait, yaklaşık 8 yıldır karar verilmedi… İsrail’de, ABD’de, Rusya’da insanlar savaş makinesinin dişlisi olmayı reddedebiliyorsa burada neden olmasın?
Federal Aile ve Sivil Toplum Görevleri Dairesi’nden (BAFzA) bir sözcü, DW’ye yaptığı açıklamada, geçen yıl 3 bin 879 vicdani ret başvurusuyla yeni bir rekor kırıldığını bildirdi. Bu eğilim 2026’nın yılın ilk iki ayında da devam etti: Şubat sonuna kadar yaklaşık 2 bin vicdani ret başvurusu yapıldı.