EBCO’nun Avrupa’da Vicdani Ret Konusundaki Yeni Yıllık Raporu
Raporun tamamını buradan okuyabilir veya ülkeye göre göz atabilirsiniz .
Önsöz
Bu yılki EBCO Avrupa’da Askerlik Hizmetine Vicdani Ret Yıllık Raporu, yalnızca kıta genelinde ve ötesinde militarizasyonun devam eden hızlanmasıyla değil, aynı zamanda savaşlar nedeniyle uluslararası ve insan haklarının sürekli ve yaygın ihlalleriyle de damgasını vuran bir bağlamda yayınlanmaktadır .
EBCO 2025 Yıllık Raporu’na dayanarak, zorunlu askerlik uygulamasının olduğu ve olmadığı ülkeleri ve vicdanî ret hakkının bulunduğu ülkeleri renk kodlarıyla gösteren Avrupa haritası.
Artan savunma harcamaları, yeniden silahlanma politikalarının normalleşmesi ve güvenlik odaklı siyasi söylemlerin pekişmesi, vicdanî ret hakkı da dahil olmak üzere temel hakların kullanılması ve korunması için alanı giderek daraltmaktadır. Aynı zamanda, devam eden silahlı çatışmalar ve jeopolitik gerilimler, silah taşımayı reddeden bireyler üzerindeki baskıyı yoğunlaştırarak onları kovuşturmaya, ayrımcılığa ve baskıya maruz bırakmaktadır.
Bu değişen ortamda, rapor hem yapısal eksikliklerin devamlılığını hem de Avrupa Konseyi bölgesinde vicdanî retçilerin, askerlikten kaçanların ve firar edenlerin karşılaştığı koşulların kötüleşmesini belgeliyor. Yasal tanınma eşit değil ve bazı durumlarda aktif olarak baltalanıyor . Suçlulaştırma, idari taciz ve sosyal damgalama uygulamaları genişlemeye devam ediyor ve bu da vicdanî ret hakkının pratikte tam olarak güvence altına alınmaktan çok uzak olduğunu doğruluyor.
Özellikle endişe verici bir durum, Ukrayna Pasifist Hareketi Yürütme Sekreteri Yurii Sheliazhenko’nun yasadışı tutuklanması ve devam eden zulmüdür . Bu, düşünce, vicdan ve ifade özgürlüğü de dahil olmak üzere temel özgürlüklerin ciddi bir ihlalini temsil etmektedir. Uluslararası sivil toplum tarafından geniş çapta kınanan bu olay, savaş zamanlarında muhalefet için daralan alanı örneklemekte ve Avrupa kurumlarının ve üye devletlerin insan hakları standartlarını tutarlı ve istisnasız bir şekilde koruma ihtiyacının aciliyetini vurgulamaktadır.
Birçok ülkede zorunlu askerliğin yeniden getirilmesine yönelik tartışmalar ve girişimler, vicdanî ret hakkının korunması ve teşvik edilmesinin aciliyetini daha da vurgulamaktadır. Bu bağlamda, EBCO’nun Avrupa Gençlik Forumu’ndaki katılımı özel bir önem kazanmaktadır. EBCO, aktif rolüyle gençlik örgütleri arasında farkındalığı artırmaya ve vicdanî ret hakkının daha geniş gençlik politikası çerçevelerine yerleştirilmesine katkıda bulunmaktadır. Bu hakkın genç nesiller arasında teşvik edilmesi sadece yasal koruma meselesi değil, aynı zamanda barış, şiddetsizlik ve demokratik katılım kültürüne stratejik bir yatırımdır .
Bu rapor, vicdanî retçileri destekleyen uluslararası hareketin devam eden direncini de yansıtıyor. Sığınma hakkına erişim ve zulme karşı güvenceler de dahil olmak üzere korumayı sağlamak için sivil toplum örgütleri, uluslararası ağlar ve kurumsal aktörlerle işbirliği hayati önem taşıyor. Özellikle insani ve insan hakları eylemlerinin giderek siyasallaştığı bir bağlamda, bu dayanışma ekosistemini sürdürmek ve güçlendirmek son derece kritik öneme sahip.
Son olarak, rapor devletlere ve Avrupa kurumlarına yönelik bir dizi tavsiye formüle etmektedir . Bunlar arasında her koşulda vicdanî ret hakkının tam olarak tanınması, gerçekten sivil ve cezalandırıcı olmayan alternatif hizmetlerin kurulması ve ulusal mevzuatın uluslararası insan hakları standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi yer almaktadır. Özellikle, eylem için açık ve yetkili bir çerçeve sağlayan Avrupa Konseyi sistemi ve Birleşmiş Milletler insan hakları organları tarafından geliştirilen standartlara atıfta bulunulmaktadır.
Bu rapor hem bir belge niteliği taşıyor hem de bir savunuculuk aracı olarak işlev görüyor. Savaşa hazırlıkla giderek daha çok tanımlanan bir dönemde, temel bir ilkeyi yeniden teyit ediyor: Savaşa katılmayı reddetmek sadece korunan bir hak değil, aynı zamanda adil ve kalıcı bir barışın inşası için gerekli bir koşuldur .
Yıllık Rapor Hakkında
EBCO her yıl, ulusal hükümetlerden, insan hakları kurumlarından, STK’lardan ve dayanışma ağlarından gelen katkılarla, Avrupa’da Askerlik Hizmetine Vicdani Ret Hakkında Yıllık Raporunu yayınlamaktadır . Rapor , Avrupa Parlamentosu’na, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’ne ve İnsan Hakları Komiseri’ne ve ilgili devlet yetkililerine sunulmakta olup , her seferinde bir dizi hedefli tavsiye ile birlikte sunulmaktadır.
Daha fazla bilgi için lütfen iletişime geçin:
− Daniele Taurino, EBCO Başkanı, ebco@ebco-beoc.org , +39 3283736667
− Sam Biesemans, EBCO Başkan Yardımcısı, ebco.brussels@skynet.be , +32 477268893
Kaynak: EBCO
