Yunanistan: Tanınmış vicdanî retçi Zacharias Piazas’ın hukuka aykırı askerlik hizmetine çağrılmasını iptal et
17 Şubat 2026
Yunanistan’da vicdanî retçi olarak tanınan bir kişi, çok sayıda insan hakları ihlali ve yasa dışı eylem içeren bir dava nedeniyle askerlik hizmetine çağrılıyor.
Zacharias Piazas, Eylül 2025’te Yunanistan Milli Savunma Bakanı’nın kararıyla resmi olarak askerlik hizmetinden vicdanî retçi olarak tanınmıştır.
Cezalandırıcı alternatif hizmetten geçici olarak ayrılmaya zorlandı.
Aralık 2025’te, daimi ikametgah bölgesinden uzakta, Selanik’teki kronik hastalıklar için bir kurumda (cezalandırıcı ve ayrımcı) alternatif sivil hizmete başladı, ancak kısa süre sonra ağır mali koşullar nedeniyle geçici olarak ayrılmak zorunda kaldı. Kurum, askeri makamları bilgilendirdi ve vicdanî retçiyi yokluğunun nedenini açıklamak üzere çağırdı – bu, vicdanî retçi statüsünün iptalinden önce standart bir prosedürdür. Yazılı cevaplarında, vicdanî retçi, kurumun kendisine barınma ve temel yaşam ihtiyaçlarını karşılamak için asgari kaynakları sağlamadığını, bu nedenle kendi başına barınma bulmak zorunda kaldığını ve bunun imkansız olduğunu açıkladı. Uluslararası kuruluşların defalarca belirttiği gibi, Yunanistan’da alternatif sivil hizmet yapan vicdanî retçilere ya atandıkları kurumlarda yiyecek ve barınma sağlanır, ancak hiçbir para almazlar, ya da yoksulluk sınırının çok altında bir miktar para (2005’ten beri değişmeyen aylık 223,53 euro) alırlar ve bu parayla barınma dahil tüm ihtiyaçlarını ve masraflarını karşılamak zorundadırlar. Son yıllarda yaşanan konut ve yaşam maliyeti kriziyle birlikte bu durum daha da dayanılmaz hale geldi.
Vicdanî retçinin yanıtları: ret veya disiplin ihlali değil, acizlik.
Askeri yetkililere verdiği yazılı cevaplarda, vicdanî retçi, geçici ayrılışının alternatif sivil hizmeti yerine getirmeyi reddetme veya disiplin ihlali değil, fiili bir yetersizlik meselesi olduğunu açıkladı. Ayrıca, askerlik hizmeti yapan erler için geçerli olan hükümlerin aksine, vicdanî retçiler için alternatif hizmet sırasında asgari yaşam koşullarının sağlanmamasının inanç temelinde ayrımcılık teşkil ettiğini iddia etti. Dahası, vicdanî retçilerin ordunun yetki alanına girmemesi gerektiğini ve disiplin suçlarından sorumlu olanın, retçinin atandığı kurum olduğunu savunarak, askeri yetkililerin kendisini çağırma yetkisini sorguladı.
Yasadışı askerlik hizmetine çağrılma
10 Şubat 2026’da, askeri makamların yazılı açıklamalarını nasıl değerlendirdiğine dair herhangi bir resmi bilgi almadan ve vicdanî retçi statüsünün iptal edildiğine dair herhangi bir bilgilendirme yapılmadan, 27 Şubat 2026 için askerlik hizmetine çağrıldı .
Zacharias Piazas davası, vicdanî retçilerin düşünce, vicdan ve din özgürlüğü hakları ile ayrımcılığa karşı özgürlük hakları da dahil olmak üzere insan haklarının, cezalandırıcı ve ayrımcı bir alternatif sivil hizmet ve bunu yerine getiremeyenler için vicdanî retçi statüsünün iptali prosedürü yoluyla sürekli olarak ihlal edildiğini göstermektedir. Petromelidis v. Yunanistan davasında , diğer hususların yanı sıra , cezalandırıcı ve ayrımcı bir alternatif sivil hizmeti yerine getirmeyen bir kişinin vicdanî retçi statüsünün iptali söz konusu olup, İnsan Hakları Komitesi, Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi’nin birden fazla ihlalini tespit etmiştir.
Ancak bu durumda, tanınmış bir vicdanî retçinin, vicdanî retçi statüsü “usulüne uygun olarak” iptal edilmeden önce askerlik hizmetine çağrılması nedeniyle, Yunanistan iç mevzuatının da ek bir ihlali söz konusu olabilir. Bay Piazas, 10 Şubat’ta askerlik hizmetine çağrılırken, vicdanî retçi statüsünün iptali 12 Şubat’ta yapılmıştır.
Her halükarda, herhangi bir “disiplin” gerekçesiyle (ki Yunan Ombudsmanı bunu 1999’dan beri eleştirmektedir) ve özellikle de açıkça cezalandırıcı ve ayrımcı bir alternatif sivil hizmetin sürdürülememesi nedeniyle vicdani retçi statüsünün iptal edilmesi, Yunanistan’ın onayladığı uluslararası anlaşmaların (örneğin ICCPR, AİHM) ihlali anlamına gelir ve Yunan anayasasına göre bu anlaşmalar her türlü iç mevzuatın üzerinde yer alır.
Uluslararası kuruluşların çağrısı
Aşağıda imzası bulunan uluslararası kuruluşlar, Yunan yetkililerini, tanınmış vicdanî retçi Zacharias Piazas’ın hukuka aykırı askerlik hizmetine çağrılmasını derhal iptal etmeye ve kendisine ve tüm vicdanî retçilere, İnsan Hakları Komitesi’nin ilgili sonuç gözlemlerine uygun olarak, niteliği, maliyeti veya süresi bakımından cezalandırıcı ve ayrımcı olmayan alternatif bir sivil hizmet sağlamaya çağırmaktadır.
Connection eV
EBCO (Avrupa Vicdani Ret Bürosu)
WRI (Uluslararası Savaş Karşıtları)
Kaynak: EBCO
