Aynı ‘şiddet’e karşı iki ‘ret’ – Kenan Kahya
Barış yalnızca silahların susması değil; şiddetsiz bir yaşamı, etik bir dünyayı inşa etme iradesidir. Hayvan özgürlüğü ve vicdani ret, bu barışın iki yüzüdür.
Barış yalnızca silahların susması değil; şiddetsiz bir yaşamı, etik bir dünyayı inşa etme iradesidir. Hayvan özgürlüğü ve vicdani ret, bu barışın iki yüzüdür.
Devletin vicdan terazisi, şiddeti şiddetsizliğe karşı tartmak için değil; siyasi kullanışlılığı ve devlet iktidarına sadakati ölçmek için ayarlanmıştır. Devlet, geçmişte çıkarlarına hizmet etmiş şiddet aktörlerine masada yer bulabilirken, vicdani retçinin bireysel ve ilkeli duruşunu varlığına yönelik bir tehdit olarak algılar.
22 Eylül 2025 tarihinde, Vicdani Retçi Halil Karapaşaoğlu’nun 2. kez hapishaneye girmesine neden olan Güvenlik Kuvvetleri Mahkemesinin aldığı kararın istinafının kararı okundu ve Güvenlik Kuvvetleri Yargıtayı alt mahkeme kararını bozmadı…
Vicdani ret, bir bireyin yalnızca askeri üniformayı reddetmesi değil elbette; Devletin kutsallaştırdığı savaş düzenine, toplumun en küçük hücrelerine kadar sinmiş militarist dile, anıtlara, törenlere, oyuncaklara, müfredata, hatta gündelik hayatın sıradan imgelerine karşı bir susmama halidir. Bu itiraz, çoğu zaman büyük laflarla değil, sessiz ama inatçı bir vicdanın fısıltısıyla başlar.
Türkiye’de vicdani ret hareketi 1989’da başlayan, 1990’larda yargılamalarla görünür hale gelen, 2000’lerde uluslararası boyut kazanan ama günümüzde hâlâ yasal güvenceye kavuşmamış bir insan hakları mücadelesidir.
Bu raporlar, vicdani ret hakkını mülteci koruması ve geri göndermeme ile ilişkilendirmekte ve zulümle karşı karşıya kalan vicdani retçilere güvenlik sağlanması gerektiğini vurgulamaktadır.
Almanya’da vicdeni ret anayasal güvence altında. Alman Anayasası’nın 4’üncü maddesinin 3’üncü fıkrası “Hiç kimse, vicdanına aykırı olarak silahlı savaş hizmeti yapmaya zorlanamaz” ifadesi yer alıyor. 17,5 yaşından büyük kişiler vicdani ret başvurusunda bulunabiliyor.
4 Eylül 2025, İzmir-Karaburun’da ‘Karaburun Bilim Kongresi’ tarafından düzenlenen etkinlikte “Savaşa Karşı Direniş: Sivil İtaatsizlik ve Vicdanî Ret” oturumuna ait videodur.
Vicdani Ret İzleme ekibi olarak, bu yıl “savaş” temasıyla düzenlenen 19. Karaburun Bilim Kongresi’ne katıldık.
Türkiye Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri bünyesinde askerlik hizmetini yerine getirmeyi kati suretle reddediyorum.